तुर सोयाबीनला येणाऱ्या हंगामात काय बाजारभाव मिळेल तज्ञांचे अंदाज
सोयाबीन बाजारातील चढ-उतार आणि सध्याची स्थिती:
गेल्या हंगामात सोयाबीनच्या दराने ७,५०० रुपयांपर्यंत उच्चांक गाठल्यानंतर सध्या बाजारभावात २० ते २२ टक्क्यांची दुरुस्ती (correction) झाली असून दर ६,००० रुपयांच्या आसपास स्थिरावले आहेत. मध्य प्रदेशात यंदा चांगला पाऊस झाल्यामुळे तेथील पीक स्थिती समाधानकारक आहे, परंतु महाराष्ट्रातील विदर्भ आणि मराठवाडा भागात पावसाच्या खंडामुळे पिकांचे नुकसान झाले आहे. नवीन हंगामाची आवक सुरू होताना बाजारात आवकेचा दबाव वाढेल आणि किमतींमध्ये तात्पुरती घसरण होऊन दर ५,००० रुपयांच्या आसपास घसरू शकतात.
सोयाबीनचे भविष्यातील संकेत आणि तेजीची शक्यता:
नवीन आवकेच्या दबावामुळे तयार होणारा ‘पॅनिक लो’ हा सोयाबीनमध्ये खरेदी व गुंतवणुकीसाठी उत्तम काळ ठरेल, असे तज्ज्ञांचे मत आहे. जागतिक पातळीवर कृषी कमॉडिटींचे दर उच्चांकी पातळीवर असून सोयापेंडची (DOC) मागणी आणि निर्यातीचे मार्ग सुरळीत झाल्यानंतर सोयाबीनमध्ये पुन्हा ६० ते ७० टक्क्यांची मोठी तेजी पाहायला मिळू शकते. त्यामुळे आवकेचा सुरुवातीचा दबाव संपल्यानंतर सोयाबीनचे दर पुन्हा एकदा विक्रमी टप्प्याकडे वाटचाल करू शकतात.
तूर पिकाची स्थिती आणि दर अंदाज:
देशातील ६५ टक्के तूर उत्पादन महाराष्ट्र आणि कर्नाटक या दोन राज्यांतून होते. यंदा ‘अल निनो’च्या प्रभावामुळे या भागांत ऑगस्टमध्ये पाऊस लांबल्याने आणि पेरण्या उशिरा झाल्यामुळे उत्पादनात २५ ते ३० टक्क्यांची घट होण्याची शक्यता वर्तवली आहे. देशात दरवर्षी सुमारे ४४ लाख टन तुरीचा खप असून आयात वाढली असली, तरी देशांतर्गत टंचाईमुळे बाजारातील शिल्लक साठ्याचे गणित अत्यंत ताणलेले राहील. त्यामुळे सध्या ८,००० ते ८,६०० रुपयांच्या दरम्यान असणारे दर पुढील काळात आणखी वाढू शकतात.
हरभरा आणि इतर कडधान्यांची बाजारपेठ:
हरभऱ्याच्या बाबतीत केंद्र सरकारकडे सुमारे २० लाख टनांचा साठा असला तरी कडधान्यांची एकंदर टंचाई पाहता बाजारात एकदम भाव पाडण्यासाठी हा साठा लगेच खुला होण्याची शक्यता कमी आहे. जमिनीत ओलावा कमी असल्याने रब्बी हंगामात हरभऱ्याच्या उत्पादकतेवर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे आगामी काळात हरभऱ्याचे दर दिल्ली बाजारात ६,७०० रुपये आणि अकोला बाजारात ७,००० रुपयांपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे.
एकंदरीत निष्कर्ष:
यंदा कडधान्ये आणि तेलबियांच्या बाजारपेठेत आंतरराष्ट्रीय घडामोडी आणि हवामानातील बदलांचा मोठा प्रभाव दिसून येईल. सोयाबीन, तूर, मूग, मसूर आणि हरभरा या सर्वच पिकांना भविष्यात चांगली मागणी राहून शेतकरी व व्यापाऱ्यांना चांगला परतावा मिळण्याचे संकेत या विश्लेषणातून दिले आहेत.