महाराष्ट्रातून ५ ते १० ऑक्टोबरदरम्यान परतीचा मान्सून बाहेर पडणार; हवामान विभागाचा अंदाज

देशाच्या वायव्य भागातून म्हणजेच राजस्थान, पंजाब आणि हरियाणामधून मान्सूनची माघार सुरू झाली असून, महाराष्ट्रातूनही मान्सूनच्या परतीचा प्रवास वेगाने सुरू झाला आहे . नागपूर हवामान वेधशाळेनुसार, विदर्भासह संपूर्ण राज्यातून ५ ते १० ऑक्टोबरदरम्यान मान्सून पूर्णपणे बाहेर पडण्याची दाट शक्यता आहे . वातावरणातील आर्द्रता कमी होऊन हवामान कोरडे (शुष्क) बनत असल्याने मान्सूनच्या माघारीसाठी अत्यंत अनुकूल परिस्थिती तयार झाली आहे .

मध्य ट्रोपोस्फिअरमध्ये (Middle Troposphere) प्रतिचक्रवात (Anti-cyclone) सक्रिय होण्यास सुरुवात झाली आहे . तसेच नैऋत्येकडून येणारे वारे बदलून उत्तरेकडून कोरडे वारे वाहू लागले आहेत . बंगालच्या उपसागरात किंवा अरबी समुद्रात कोणतीही नवीन हवामान प्रणाली (Weather System) सक्रिय नसल्याने, परतीच्या प्रवासात मान्सूनकडून मोठा पाऊस पडण्याची शक्यता नगण्य आहे . त्यामुळे पुढील ५ ते ७ दिवसांत बहुतांश भागात हवामान कोरडे राहील .

या मोसमात संपूर्ण विदर्भाचा विचार केल्यास सरासरीपेक्षा सुमारे २७% पावसाची तूट नोंदवली गेली आहे . विदर्भात केवळ गडचिरोली, भंडारा आणि गोंदिया या तीन जिल्ह्यांतच सरासरीच्या आसपास पाऊस झाला आहे . याउलट अकोला, अमरावती, बुलढाणा, यवतमाळ, वाशीम आणि वर्धा या जिल्ह्यांमध्ये सरासरीपेक्षा ४० टक्क्यांहून अधिक पावसाची मोठी तूट राहिली आहे . बंगालच्या उपसागरात निर्माण झालेली चक्रीवादळे किंवा कमी दाबाची क्षेत्रे जमिनीच्या आत येताच वेगाने कमकुवत झाल्यामुळे अंतर्गत भागात पाऊस कमी झाला .

प्रशांत महासागरातील पाण्याच्या पृष्ठभागाचे तापमान जास्त राहिल्याने ‘अल-निनो’ (El Niño) सध्या अत्यंत सक्रिय आणि मजबूत स्थितीत आहे . या अल-निनोच्या प्रभावामुळे यंदा पावसाचे प्रमाण घटले असून, मान्सूनोत्तर (Post-Monsoon) काळातही पाऊस कमी राहण्याची शक्यता आहे . तसेच ऑक्टोबर महिन्याच्या सुरुवातीपासूनच कमाल तापमान सरासरीपेक्षा २ ते ३ अंशांनी जास्त नोंदवले जात असून, आगामी काळात ऑक्टोबर हिटसह यंदाचा उन्हाळा अधिक तीव्र आणि कडक राहण्याचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे .