सप्टेंबर महिन्यातही पावसाची शक्यता कमी; ऑगस्ट राहिला १९०१ नंतरचा सर्वाधिक उष्ण महिना
ऑगस्ट महिन्यात पावसाने ओढ दिल्यानंतर आता सप्टेंबर महिन्यात चांगला पाऊस होईल अशी आशा बाळगणाऱ्या नागरिकांची आणि शेतकऱ्यांची निराशा होण्याची शक्यता आहे. भारतीय हवामान विभागाने (IMD) दिलेल्या माहितीनुसार, ऑगस्टप्रमाणेच सप्टेंबर महिन्यातही सरासरीपेक्षा कमी पाऊस पडण्याचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे. या काळात तापमान चढेच राहणार असल्याने नागरिकांना तीव्र उकाड्याचा आणि उष्णतेचा सामना करावा लागणार आहे.
हवामान विभागाच्या नोंदीनुसार, यंदाचा ऑगस्ट महिना हा सन १९०१ नंतरचा सर्वाधिक उष्ण महिना ठरला आहे. ऑगस्टमध्ये देशभरात सरासरीपेक्षा जवळपास १६ टक्के कमी पाऊस झाला. महाराष्ट्रात तर परिस्थिती अत्यंत बिकट असून संपूर्ण ऑगस्ट महिना अक्षरशः कोरडा गेला आहे, ज्यामुळे राज्यातील अनेक भागांत दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण झाली आहे.
मुंबई हवामान विभागाच्या वैज्ञानिक सुषमा नायर यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, ऑगस्ट महिन्यातील जिल्हानिहाय आकडेवारी पाहिली तर संपूर्ण राज्यात सरासरीपेक्षा अत्यंत कमी पाऊस झाला आहे. मराठवाडा आणि विदर्भातील बहुतांश जिल्ह्यांमध्ये पावसाची तूट ६० टक्क्यांपेक्षा जास्त नोंदवली गेली आहे. यामध्ये मराठवाड्यात तब्बल ६९ टक्के तर विदर्भात सुमारे ५८ टक्क्यांच्या आसपास पावसाची मोठी घट पाहायला मिळाली आहे.
एरवी मुसळधार पाऊस पडणाऱ्या कोकण किनारपट्टीच्या भागातही यंदा पावसाने पाठ फिरवली आहे. कोकण पट्ट्यातही पावसाची जवळपास ३३ टक्के तूट नोंदवण्यात आली आहे. महिनाभरात मराठवाड्यात केवळ ५४.६ मिमी, तर विदर्भात सुमारे १२५ मिमी इतकाच अल्प पाऊस पडला असून केवळ एक-दोन जिल्हेच कसेबसे सरासरीच्या आसपास पोहोचू शकले आहेत.
राज्यात पाऊस न पडण्यामागचे मुख्य कारण स्पष्ट करताना हवामान विभागाने सांगितले की, ऑगस्ट महिन्यात महाराष्ट्राच्या अंतर्गत भागात पाऊस पाडण्यासाठी आवश्यक असणारी कमी दाबाची क्षेत्रे (Low Pressure Systems) पुरेशा प्रमाणात तयार झाली नाहीत. तयार झालेली एक-दोन कमी दाबाची क्षेत्रेही राज्याच्या अंतर्गत भागापर्यंत पोहोचू शकली नाहीत. तसेच पाऊस सक्रिय करण्यासाठी आवश्यक असणारे अनुकूल वातावरणीय बदल न झाल्याने मराठवाडा, विदर्भ आणि उर्वरित महाराष्ट्रात पावसाची मोठी तूट निर्माण झाली आहे.