September rain ; पुढील १० दिवसांत विदर्भ व मराठवाड्यात पावसाचा अंदाज: हवामान विभागाचे विश्लेषण
September rain ; सध्या राज्यातील अनेक भागांत पिकांना पावसाची नितांत गरज असून शेतकरी पावसाची वाट पाहत आहेत. या पार्श्वभूमीवर हवामान विभागाचे शास्त्रज्ञ डॉ. एस. डी. सानप यांनी सप्टेंबर महिन्यातील पावसाची स्थिती, परतीचा पाऊस आणि आगामी दिवसांतील हवामानाचा सविस्तर अंदाज व्यक्त केला आहे. उत्तर-पूर्व मध्य प्रदेशमध्ये निर्माण झालेल्या कमी दाबाच्या क्षेत्रामुळे आणि त्याच्या दक्षिणेकडील प्रभावामुळे महाराष्ट्रात काही भागांत पावसाची शक्यता निर्माण झाली आहे.
सध्याच्या हवामान प्रणालीनुसार, विदर्भातील पूर्व आणि पश्चिम भागांत पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. यामध्ये अमरावती, नागपूर, बुलढाणा, गोंदिया आणि गडचिरोली या जिल्ह्यांतील तुरळक ठिकाणी मुसळधार पावसाची शक्यता आहे. त्याचबरोबर पुणे आणि सातारा जिल्ह्यांच्या घाटमाथ्यावर पिवळा (यलो) अलर्ट देण्यात आला आहे. मराठवाड्यातील बहुतांश भागांत वादळी वाऱ्यासह हलक्या ते मध्यम स्वरूपाचा पाऊस पडण्याची शक्यता आहे.
पुढील दोन ते तीन दिवसांनंतर पावसाची तीव्रता हळूहळू कमी होण्याचा अंदाज आहे. धुळे, मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात काही ठिकाणी वादळी पाऊस होऊ शकतो, मात्र या पावसाचे प्रमाण सर्वदूर नसून हलक्या ते मध्यम स्वरूपाचेच राहील. शनिवारनंतर राज्यात कोणतीही मोठी तीव्र हवामान प्रणाली सक्रिय नसल्याने कोणत्याही जिल्ह्यासाठी गंभीर इशारा (अलर्ट) जारी करण्यात आलेला नाही.
सप्टेंबर महिन्यातील एकूण स्थितीचा विचार करता, सर्वदूर मुसळधार पाऊस पडण्याची शक्यता तुलनेने कमी दिसत आहे. जागतिक हवामान प्रणालींचा विचार करता ‘मॅडेन-जुलियन ऑसिलेशन’ (MJO) सध्या भारतासाठी अनुकूल असलेल्या टप्प्यात (फेज ३, ४, ५ किंवा ६) नसून फेज ७ मध्ये रेंगाळत आहे. त्यामुळे या प्रणालीचा फायदा पुढील काही आठवड्यांत मान्सूनला मिळण्याची शक्यता अतिशय नगण्य आहे.
एकंदरीत, शेतकऱ्यांनी उपलब्ध हवामान अंदाजाचा विचार करूनच शेतीकामांचे आणि सिंचनाचे नियोजन करणे गरजेचे आहे. सप्टेंबर महिन्यात काही भागांत स्थानिक पातळीवर वादळी वाऱ्यासह हलका ते मध्यम पाऊस पडेल; मात्र सध्यातरी मोठ्या आणि अखंड पावसाची शक्यता कमी असून परतीच्या पावसाच्या अधिकृत प्रवासाबाबत हवामान विभागाकडून पुढील काळात सविस्तर माहिती दिली जाईल.
(अधिक माहितीसाठी व्हिडिओ पहा: https://youtu.be/E94aw6VOrbY)