राज्यात पुढील आठवड्यात आणि सप्टेंबर महिन्यात कसा असेल पाऊस? जाणून घ्या हवामान तज्ज्ञांचा अंदाज आणि सल्ला

राज्यात पुढील आठवड्यात आणि सप्टेंबर महिन्यात कसा असेल पाऊस? जाणून घ्या हवामान तज्ज्ञांचा अंदाज आणि सल्ला

राज्यातील अनेक भागांमध्ये सध्या पावसाची नितांत गरज असून पिके पाण्याअभावी संकटात सापडली आहेत. ऑगस्टच्या उर्वरित दिवसांत आणि आगामी सप्टेंबर महिन्यात पावसाची स्थिती कशी राहील, याबाबत हवामान विभागाचे निवृत्त शास्त्रज्ञ माणिकराव खोळे यांनी महत्त्वपूर्ण अंदाज आणि शेतकऱ्यांसाठी उपयुक्त सल्ला दिला आहे.

ऑगस्ट अखेरपर्यंत पावसाची स्थिती
ऑगस्टच्या शेवटच्या आठवड्यामध्ये राज्यात पावसाचे वितरण असमान राहणार आहे. कोकण आणि पूर्व विदर्भातील नागपूर, गोंदिया, गडचिरोली, चंद्रपूर, अमरावती, यवतमाळ आणि वाशिम या जिल्ह्यांमध्ये मध्यम स्वरूपाच्या पावसाची शक्यता आहे. मात्र, हा पाऊस पिकांना केवळ जीवदान देण्यापुरताच मर्यादित असेल.

मराठवाडा आणि मध्य महाराष्ट्रातील बहुतांश भागात पावसाचे प्रमाण कमीच राहण्याचा अंदाज आहे. मराठवाड्यातील धाराशिव, लातूर, परभणी, हिंगोली, नांदेड या जिल्ह्यांमध्ये हलक्या ते मध्यम स्वरूपाच्या सरींची शक्यता आहे. तसेच जळगाव, पुणे आणि सातारा जिल्ह्याच्या घाटमाथ्यावर पाऊस सक्रिय राहील, तर सोलापूर, सांगली आणि उर्वरित दुष्काळी पट्ट्यात पावसाची तूट कायम राहू शकते.

सप्टेंबर महिन्यातील पावसाचा अंदाज
यंदाचा मान्सून ‘एल निनो’च्या प्रभावाखाली असल्याने सप्टेंबर महिन्यातही सरासरीपेक्षा कमी पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. ऐतिहासिक नोंदीनुसार सप्टेंबर महिन्यात कोकणात सुमारे १५ दिवस, मध्य महाराष्ट्रात ८ ते १२ दिवस, विदर्भात ८ ते १० दिवस, तर मराठवाड्यात केवळ ५ ते ८ दिवस पावसाची शक्यता असते.

१० ते २० सप्टेंबर दरम्यान (उत्तरा नक्षत्राच्या काळात) परतीच्या पावसासाठी पोषक वातावरण तयार होऊन काही भागात पाऊस पडू शकतो. जर मॅडन-ज्यूलियन ऑसिलेशन (MJO) प्रणाली अनुकूल ठरली, तर काही दिवस पावसाला अधिक बळकटी मिळू शकते; मात्र मुसळधार किंवा पूर परिस्थिती निर्माण होईल असा पाऊस अपेक्षित नाही. ‘पॉझिटिव्ह आयओडी’ (Positive IOD) बाबत चर्चा असली, तरी एल निनोच्या वाढत्या प्रभावामुळे सरासरीपेक्षा अत्याधिक पाऊस होण्याची शक्यता अत्यंत कमी आहे.

शेतकऱ्यांना महत्त्वाचा सल्ला
पावसाची वाट न पाहता ज्या शेतकऱ्यांकडे सिंचनाची सोय (विहीर, कूपनलिका, कालवे किंवा नद्यांचे पाणी) उपलब्ध आहे, त्यांनी पिकांना तातडीने पाणी द्यावे. पिके वाचवण्यासाठी सिंचनाची मदत घेणे हाच सध्या सर्वोत्तम पर्याय आहे.

तसेच रब्बी हंगामाच्या नियोजनाबाबत बोलताना, जिरायती भागातील शेतकऱ्यांनी घाईगडबड न करता संपूर्ण सप्टेंबर महिन्यातील पावसाची स्थिती पाहूनच रब्बी पेरणीचा निर्णय घ्यावा. ज्यांच्याकडे सिंचनाची खात्रीशीर सोय उपलब्ध आहे, त्यांनीच रब्बीचे नियोजन करावे असा सल्ला तज्ज्ञांनी दिला आहे.

संबंधित व्हिडिओ संदर्भ: Agrowon – Monsoon Rain: पुढील आठवडाभरात राज्यात कुठे पाऊस पडणार ?